Activiteiten

Op de tafel vóór ds. Jacco Overeem lag tijdens zijn presentatie op maandag 7 september misschien wel de meest toegankelijke tip om toe te leven naar de Israëlzondag van 4 oktober: de Thora-knuffel. Waren aan het begin van de bijeenkomst er nog dertien exemplaren van 50 centimeter bij de webshop van Yehuda Judaica te koop, een dag later meldde deze webshop bij dit item: ‘uitverkocht’. Wellicht duikt deze oplossing op in diverse vieringen op Israëlzondag in onze classis Veluwe: de Thora-knuffel.

Ds. Jacco Overeem, medewerker Kerk en Israël bij de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk, sprak voor een vijftiental deelnemers op de classicale inspiratiebijeenkomst ‘Israëlzondag: Hoe?Zo!’ gehouden op 7 september in Barneveld. Het doel van deze bijeenkomst was: de komende Israëlzondag voor te bereiden. Jacco Overeem begon en eindigde met een vraag. Zijn beginvraag was welke associaties de Israëlzondag oproept bij de aanwezigen. Dat waren veel V’s: vreugde, verlangen, verbinding, verbond, verantwoordelijkheid. Tegelijkertijd werd de enorme gevoeligheid rondom deze zondag geconstateerd. Het noemen van ’Israël’ leidt tot veel verschillende emoties, denkbeelden en reacties. Ook binnen onze kerken kunnen venijnige discussies ontvlammen. De slotvraag van Jacco Overeem betrof ons verlangen voor de gemeente: ‘Als je één ding zou willen dat jouw gemeente na Israëlzondag begrijpt/ziet/denkt, dan is het … (vul maar in)’. Wat ga je inbrengen op Israëlzondag? En hoe? Bij die vraag stonden we stil.
Het gevaar van een Israëlzondag is dat het een afgebakend thema of onderwerp wordt waar je het één keer per jaar over moet hebben. En wellicht ook weer blij bent dat je het daarna los kunt laten of kunt omzeilen. En dat terwijl we elke zondag de psalmen uit het Liedboek van Israël zingen! De hervormde synode van 1949 heeft ooit de onopgeefbare verbondenheid met Israël vastgelegd. Toen werd tot doel gesteld om de kerk op te wekken tot liefde en gebed voor Israël en om in de prediking de plaats en toekomst van het Joodse volk ‘in de heilsgang van het Koninkrijk van God’ te overdenken. Hoe geef je daar vorm aan?
Een paar tips die Jacco Overeem deelde en die de aanwezigen aanvulden:

• Maak wat je zegt, bidt en zingt op Israëlzondag los van actualiteit en politiek. Laat God vooral het middelpunt zijn – de God die voor Israël gekozen heeft. Doorbreek de negatieve sfeer die in samenleving en op social media rondgaat.
• Spreek vanuit de onopgeefbare verbondenheid die de Schrift ons aanreikt. Spreek vanuit het verleden in plaats van het heden. Onze band is meer dan een abonnement dat je even opzegt. Onze verbondenheid is dieper in de Schrift, de God van het Woord en in het geloof in de Messias van Israël.
• De Israëlzondag van 4 oktober is vlak na Simchat Thora (2-3 oktober). Het ligt dan ook heel erg voor de hand om de Vreugde der Wet als kapstok te gebruiken in de viering. Gebruik de Schrift als vertrekpunt, niet de actualiteit.
• Op https://protestantsekerk.nl/israelzondag/ is waardevol werkmateriaal te vinden, zoals:

• Een folder voor deze Israëlzondag (PDF download)
• Een preekschets ‘Vier het woord van God’ over Psalm 119 door ds. Rien Vrijhof
• Een artikel ‘Israëlzondag in tijden van spanning’ door Bart Wallet
• Rabbijn Lody van de Kamp over Simchat Thora

• Psalm 119:105-121 nodigt ook ons uit om in de Vreugde der Wet mee te gaan. Juist om in de bevrijding en vrijheid te blijven heeft dit lied eeuwigheidswaarde. Laten we het jaar in jaar uit zingen, met hoofd, hart en lijf. Wat kunnen wij leren van de Joodse wijze van vieren als er gedanst wordt met de Thora-rollen die aangeraakt en gekust worden? Het is een vreugdevolle identiteit, omdat de trouw van God in de Thora centraal staat. Die trouw heeft het volk bewaard.
• Die intimiteit en diepe vreugde kun je, naast de overdenking, ook uitdrukken in een kindermoment met de Thoraknuffel, of naar Israëlgerelateerde songs van Christian Verwoerd kijken en luisteren.
• Lees ter voorbereiding het boek ‘Weg van hoop. Hoe blijven we verbonden met Israël en het Midden-Oosten’ van Lourens Geuze. Of luister naar de interview met hem in ‘Ruzie in de kerk over Israël. Deze dominee wijst een derde weg’ in de podcast van ‘Dick en Daniël weten het wel’ van het Nederlands Dagblad (aflevering 250): https://www.youtube.com/watch?v=5KeB5fdBYr8
• In de slotgebeden kun je de worsteling benoemen rondom Israël en antisemitisme. Bid daarnaast verlangend op een manier die niet blijft steken in de actualiteit, maar daar ook boven uitstijgt (bijvoorbeeld Psalm 122). En vergeet vooral niet te danken voor Schrift en Messias die door Israël tot ons gekomen zijn.
• Waar je in gesprek raakt met elkaar, durf dan bij verschillen van mening te luisteren naar de ander: waar ligt je loyaliteit, waar komt ‘ie vandaan? Sta open, wees bereid om in elkaars’ schoenen te gaan staan, ook als dat niet comfortabel is. Vanuit verschillende perspectieven (wat de Bijbel zegt over de profetieën; wat profeten zeggen over recht en gerechtigheid) kun je op verschillende visies op het heden uitkomen. Sta open voor ‘en-en’ in plaats van ‘of-of’.

Met deze tips kun je vrijmoedig(er) en zonder lood in de schoenen Israël gezond voor het voetlicht brengen op 4 oktober!

Jan-Martin Berghuis
pastor binnen de Protestantse Gemeente Loenen en lid van de Classicale Commissie Kerk en Israël Veluwe

Klik hier voor meer informatie over de Israëlzondag.